(1) Aqua Appia

Het oudste aquaduct werd in 312 naar Rome geleid door censor Appius Claudius Caecus (die ook de Via Appia liet aanleggen). De lengte van het aquaduct (dat bijna volledig ondergronds loopt behalve een korte strook ter hoogte van de Porta Capena) bedroeg 16.561 m. Het kwam Rome binnen ad Spem Veterem, nabij de huidige Porta Maggiore. Vandaar ging het doorheen de Caelius, via bogen over de Porta Capena naar de Aventinus, dan doorheen de Aventinus om nabij de Porta Trigemina op het Forum Boarium te eindigen. De capaciteit van de Aqua Appia bedroeg 73.000 kubieke meter of 73.000.000 liter water per dag.

De Aqua Appia was het eerste aquaduct van Rome.

[bewerk] Geschiedenis

Het aquaduct werd in 312 v.Chr. gebouwd in opdracht van Appius Claudius Caecus die in dat jaar censor was. Hij gaf in dit jaar ook opdracht voor de bouw van de belangrijke Via Appia.

De stad Rome was aan het einde van de vierde eeuw zo gegroeid, dat de inwoners alle bronnen in de stad leegdronken. Hierdoor was er was extra water nodig van buiten de stad.

De bron lag ten oosten van Rome, tussen de achtste en negende mijlpaal aan de Via Praenestina bij Albano. Vanaf hier liep het aquaduct over een afstand van ongeveer 16,5 kilometer vrijwel geheel ondergronds en kwam bij Spes Vetus, een heiligdom op de Esquilijn in de buurt van de latere Porta Praenestina, de stad binnen. Hier kwam het aquaduct over een afstand van 100 meter boven de grond om op bogen en over de Porta Capena het dal tussen de Esquilijn en de Aventijn te overbruggen. Op de Aventijn ging het aquaduct weer ondergronds verder en eindigde op het Forum Boarium bij de Porta Trigemina, waar een reservoir was.
De Aqua Appia werd in 144 v.Chr. gerepareerd door Quintus Marcius Rex die ook verantwoordelijk was voor de bouw de Aqua Marcia. Latere reparaties werden uitgevoerd door Marcus Agrippa en Augustus, die ook een grote zijtak liet bouwen, de Aqua Appia Augusta, die extra water uit een tweede bron aan de stad leverde. Ten tijde van Augustus leverde de Aqua Appia water aan 7 van de 14 stadsregio's doordat kleine aftakkingen waren gebouwd. Een van deze aftakkingen stak bij de Pons Aemilius de Tiber over en leverde water aan de wijk Trans Tiberim, tegenwoordig Trastevere.

Het eindpunt van de Aqua Appia heeft maar een hoogteverschil van 10 meter met de bron, wat een opmerkelijke technologische prestatie is voor deze tijd. Het aquaduct leverde 73 miljoen liter vers drinkwater per dag aan.

Het aquaduct is geheel verdwenen, slechts een paar kleine fragmenten werden bij de Aventijn opgegraven.

1. Aqua Appia
2. Anio Vetus
3. Aqua Marcia
4. Aqua Tepula
5. Aqua Iulia
6. Aqua Virgo
7. Aqua Alsietina
8. Aqua Claudia
   1. Aquaduct van Nero
9. Anio Novus
10. Aqua Traiana
11. Aqua Alexandrina
12. Aqua Felice