-->


HET OUDE ROME - & - ROME VANAF DE MIDDELEEUWEN

Roma Antica: Basilica van Constantijn de grote (Forum Romanum)

 
Basilica van Constantijn de Grote (voorheen van Maxentius
Basilica van Constantijn de Grote (voorheen van Maxentius
Het gaat om één van de grootste monumenten van het Forum Romanum en één van de belangrijkste gebouwen uit de late oudheid. De bouw werd in gang gezet door Maxentius in het gebied waar in de voorgaande tijd magazijnen waren voor de bewerking en het bewaren van kruiden (de Horrea Pipetaria); het werk werd echter pas tot een einde gebracht door Constantijn de Grote en tenslotte gerestaureerd tegen het einde van de 4e eeuw. De plattegrond van de basilica is dat van de klassieke basilica (zie plattegrond onderaan): drie schepen, het centrale is het grootste en hoogste ten opzichte van de twee zijbeuken van gelijke grootte en geaccentueerd door hoge zuilen van marmer, die ongelukkigerwijs verloren zijn gegaan met uitzondering van één die in 1613 op de piazza di Santa Maria Maggiore werd geplaatst.

Oorspronkelijk moet de ingang zich bevonden hebben aan de oostzijde, richting tempel van Venus en Roma, (Colosseum-zijde); er waren 5 grote doorgangen die toegang gaven tot een soort atrium, vanwaar men in het centrale schip kwam (80 m. lang, 25 m. breed en 35 m. hoog). Dit schip was verdeeld door machtige pilaren, waarvan er vier los stonden in het centrale gedeelte, dat ze verdeelden in drie delen, elk overwelfd door een groot kruisgewelf, het centrale schip werd afgesloten door een absis. In deze absis heeft men een gigantisch standbeeld teruggevonden, oorspronkelijk Maxentius voorstellend, maar later omgevormd tot Constantijn; Het standbeeld was van het akrolytisch type (Het onbedekte deel van het lichaam in marmer, de rest in andere materiaal, waarschijnlijk verguld brons). De marmeren delen, teruggevonden in 1487, (het hoofd 2,6 m.; en de voet lang 2 m.), zijn te bezichtigen op de binnenplaats van het palazzo dei Conservatori op het Capitool.

De twee zijschepen/beuken waren (net als het centrale) elk onderverdeeld in drie sectoren, die overdekt waren, in tegenovergestelde richting ten opzichte van het centrale schip, door een tongewelf versierd met achthoekige cassetten. In het midden van de noordelijke zijbeuk bevond zich een tweede grote absis, met aan de voorkant twee zuilen en met wanden die versierd waren met nissen voor standbeelden, ingekaderd door kleine zuilen op gebeeldhouwde voetstukken.

Tegenover deze absis werd aan de zuidzijde naar de via Sacra toe ten tijde van Constantijn een nieuwe doorgang geopend, die de hoofdas verplaatste, waarbij toch de interne driedeling behouden werd, zij het in tegengestelde richting. De toegang werd gevormd door een trap, die diende om het niveauverschil tussen de straat (via Sacra) en de basilica te overwinnen.

De basilica is kortgeleden geïdentificeerd als de zetel van de "Praefectura Urbana" (het stadsbestuur), het meest belangrijke bestuursorgaan van de stad in de late oudheid; naar de basilica (om precies te zijn naar de absis van de noordbeuk) zou in de vierde eeuw het Secretarium Senatus (tevens zetel van het tribunaal voor processen tegen leden van de senaat) vanaf het gebied bij de Curia zijn overgebracht.

Van heel het monument is alleen overeind gebleven de "kleinere" noordbeuk met de grote absis en de ruimtes met de tongewelven. Heel de rest is ingestort, waarschijnlijk al met de aardbeving ten tijde van paus Leo IV (half IXe eeuw) en de materialen, waaronder de verguld bronzen platen die het dak bedekten (deze werden door paus Honorius I in 626 weggehaald voor de St. Pieter), werden weggehaald en hergebruikt voor andere bouwwerken.
Basilica van Constantijn de Grote (voorheen van Maxentius (detail 1)
Basilica van Constantijn de Grote (voorheen van Maxentius (detail 1)
Basilica van Constantijn de Grote (voorheen van Maxentius (detail 2) Basilica van Constantijn de Grote (voorheen van Maxentius (detail 2)

Basilica van Constantijn de Grote plattegron
Basilica van Constantijn de Grote plattegrond
Basilica van Constantijn de Grote reconstructie
Basilica van Constantijn de Grote reconstructie
 
 
 
ROMA ANTICA
Forum Romanum
   plattegrond
Palatijn
   plattegrond
Capitolinus
   plattegrond
Colosseum vallei
   plattegrond

Keizerfora
   plattegrond

Forum Boarium e.o.
(S.Maria in Cosmedin eo)
   plattegrond
Circus Maximus/Thermen van Caracalla
   plattegrond

De muren van Rome
   plattegrond

De consulaire wegen
   plattegrond

Catacomben
   plattegrond
Het Marsveld
(Pantheon, pza Navona eo)
   plattegrond
De Aventijn
(S.Sabina, piramide eo)
   plattegrond
De "Colle Oppio"
(S.Clemente, Domus aurea)
   plattegrond
De Caelius
(S.Stefano rotondo eo)
   plattegrond

De Esquilijn
(S.Maria Maggiore eo)
   plattegrond
Quirinalis
(Thermen Diocletianus eo)
   plattegrond
De Pincio
(Spaanse trappen eo)
   plattegrond
De area v/h Vaticaan
(Engelenburcht eo)
   plattegrond

De Janiculus

   plattegrond
Trastevere
   plattegrond
De area v/d Laterani
(S.Giovanni in Laterano eo)
   plattegrond
De area van de S. Croce
(Porta Maggiore eo)
   plattegrond
De Tiber
   plattegrond

De Aquaducten
   plattegrond

Archaeologische musea
   
Testaccio
   plattegrond

Via Appia
   plattegrond

Lijst belangrijke monumenten


 
Monumenten op het Forum Romanum :
  1. Titusboog
  2. Antiquarium van het Forum
  3. Huis van Scaurus
  4. Basilica van Maxentius of Constantijn de Grote
  5. Horrea Vespasiani
  6. Middeleeuwse porticus
  7. Sacellum van Bacchus
  8. Domus Rex Sacrorum
  9. Tempel van Romulus
  10. Huis van de Vestaakse maagden
  11. Privé woning
  12. Archaïsche begraafplaats
  13. "Edicola"
  14. Tempel van Antoninus en Faustina
  15. Regia
  16. zie nr. 19
  17. Tempel van Divus Iulius
  18. Basilica Aemilia
  19. Porticus van Caius en Lucius Caesar
  20. Tabernae novae
  21. Rostra ad Divi Iulii
  22. Sacellum van Venus Cloacina
  23. Curia
  24. Comitium
  25. Lapis Niger
  26. Basis van Arcadius e.a.
  27. Basis van Mars
  28. Basis vd Decennalia
  29. Basis van ConstantiusII
  30. Rostra Vandalica
  31. Boog van Septimius Severus
  32. De Rostra
  33. Umbilicus Orbis
  34. Altaar van Saturnus
  35. Miliarium Aureum
  36. Tempel van Saturnus
  37. Tempel van Concordia
  38. Tabularium
  39. Tempel van Vespasianus
  40. Porticus van de Dei Consentes
  41. Basilica Iulia
  42. Zuil van Focas
  43. Plaveisel Inscriptie van Naevius
  44. Ficus, olijfboom en wijnstok
  45. zie bij 43
  46. Lacus Curtius
  47. Dolia (potten)
  48. Doliola (potjes)
  49. Erezuilen
  50. Boog van Augustus
  51. Tempel van Castor en Pollux
  52. Aula
  53. Horrea Agrippiana
  54. S. Maria Antiqua
  55. Oratorium van de 40 martelaren
  56. Lacus Iuturnae
  57. Tempel van Vesta
Viae, vici, clivi op Forum
A. Via Sacra
B. Clivus Argentarius
C. Argiletum
D. Via Nova
E. Vicus Tuscus
F. Clivus Capitolinus
G. Vicus Iugarius
Niet uit de oudheid of op Forum:
a. Ss. Martina e Luca
b. Ss. Cosma en Damiano
c. S. Francesca Romana
d. Carcer Mamertinus
e. basilica Argentaria (forum van Caesar)
f. Tempel van Venus en Roma

 naar de Mons Palatinus