-->


HET OUDE ROME - & - ROME VANAF DE MIDDELEEUWEN

ROMA ANTICA
Forum Romanum
   plattegrond
Palatijn
   plattegrond
Capitolinus
   plattegrond
Colosseum vallei
   plattegrond

Keizerfora
   plattegrond

Forum Boarium e.o.
(S.Maria in Cosmedin eo)
   plattegrond
Circus Maximus/Thermen van Caracalla
   plattegrond

De muren van Rome
   plattegrond

De consulaire wegen
   plattegrond

Catacomben
   plattegrond
Het Marsveld
(Pantheon, pza Navona eo)
   plattegrond
De Aventijn
(S.Sabina, piramide eo)
   plattegrond
De "Colle Oppio"
(S.Clemente, Domus aurea)
   plattegrond
De Caelius
(S.Stefano rotondo eo)
   plattegrond

De Esquilijn
(S.Maria Maggiore eo)
   plattegrond
Quirinalis
(Thermen Diocletianus eo)
   plattegrond
De Pincio
(Spaanse trappen eo)
   plattegrond
De area v/h Vaticaan
(Engelenburcht eo)
   
plattegrond
De Janiculus

   plattegrond
Trastevere
   plattegrond
De area v/d Laterani
(S.Giovanni in Laterano eo)
   plattegrond
De area van de S. Croce
(Porta Maggiore eo)
   plattegrond
De Tiber
   plattegrond

De Aquaducten
   plattegrond

Archaeologische musea
   
Testaccio
   plattegrond

Via Appia
   plattegrond

Lijst belangrijke monumenten


 

Het gebied van het Vaticaan in de Oudheid

Bezienswaardigheden:
  1. Ager Vaticanus
    1. plattegrond
  2. Mausoleum van Hadrianus (Engelenburcht)
  3. Pons Aelius
  4. Ponte Trionfale
  5. Horti van Agrippina
  6. Cippus met inscriptie
  7. Circus van Caligula
    1. Basiliek van Constantijn
    2. Necropool onder het Vaticaan
    3. Obelisk op St. Pietersplein
    4. Via Cornelia
    5. Meta Romuli
De moderne situatie:
  1. Vaticaanstad nu
  2. De Borgo wijk
 
 
 
 
 

Circus van Caligula of Circus van Nero


Het Circus van Caligula was een antiek stadion voor wagenrennen in Rome, gebouwd in opdracht van keizer Caligula..
Het staat ook bekend als het Circus van Nero en als Circus Vaticanus, naar de Vaticaanse heuvel waarop het was gebouwd.
Plattegrond van het Circus van Caligula/Nero en de oude St. Pieter
Plattegrond van het Circus van Caligula/Nero en de oude St. Pieter

Ligging Circus van Caligula/Nero
Ligging Circus van Caligula/Nero

Het Circus of stadion was ca. 560 m. lang en 80 m. breed en lag aan de Via Cornelia en deed nauwelijks onder voor het Circus Maximus. Caligula was met de bouw ervan begonnen in de tuinen van zijn moeder op de Vaticaanse heuvel (Horti Agrippinae) omdat hij dol was op wagenrennen en een eigen Circus wilde hebben waarin hij ongestoord zou kunnen oefenen.
Maar voordat de bouw af was werd Caligula vermoord.
De bouw werd voltooid door zijn opvolger keizer Claudius en de Egyptische obelisk, die nu op het St. Pietersplein staat werd op de spina - de middenafscheiding van de renbaan - geplaatst. Zowel Claudius als zijn opvolger Nero lieten hier regelmatig spelen organiseren. Door de wreedheden die Nero liet uitvoeren op de christenen werd het in de volksmond bekend als Circus van Nero. Keizer Vespasianus liet, om de herinering aan Nero uit te wissen het Circus sluiten. Zo raakte het in verval tot Constantijn de Grote de laatste resten liet afbreken om er de oude St. Pieter (basilica Constantina) te bouwen.
Het circus werd voornamelijk gebruikt voor wagenrennen, maar er werden ook wel criminelen geëxcuteerd.
In juli 64 brak er een grote brand uit in Rome die 2/3 van de stad in de as legde. Al spoedig ging het gerucht dat Nero de brand zelf had laten aansteken om ruimte te krijgen voor een nieuw groot paleis, het Domus Aurea. Om de aandacht wat dat betreft zocht hij een groep die hij geloofwaardig de schuld kon geven. Nero kwam terecht bij de christenen. Van de geschiedschrijver Tacitus horen we zo'n 50 jaar later dat de christenen een slechte naam hadden, maar zelfs in zijn tijd waren de christenen nog maar weing bekend. Hoe kwam Nero dan op de christenen terecht? Christenen opereerden in zijn tijd nog grotendeels vanuit de synagoges en werden daar door hun pogingen tot bekeren als een stel lastposten beschouwd. Nu had Poppaea, de vrouw van Nero, goede contacten in de joodse kringen en die kan Nero ingefluisterd hebben over die lastposten. Hoe het ook zij, Nero beschuldigde deze "gehate groep" van de brand. Zo ontstond onder deze eerste christenen in Rome een heuse vervolging.

Dezelfde geschiedschrijve Tacitus beschrijft in zijn Annalen (XV, 44) hoe de christenen op wrede wijze in het Circus van Nero om het leven werden gebracht. Sommigen werden gekleed in dierenhuiden en daarna verscheurd door wilde honden. Anderen werden gekruisigd en in brand gestoken om als nachtelijke verlichting te dienen. Weer anderen werden gebruikt om wrede mythologische taferelen ten tonele te voeren. De keizer woonde deze vertoningen persoonlijk bij, vaak gekleed in het kostuum van een wagenmenner en staand op een wagen.
De gedode lichamen werden gewoonlijk door verwanten, vrienden of dierbaren weggehaald en vlak bij het circus begraven.

Nero bekijkt  de afloop van een wrede mythologische voorstelling
Nero bekijkt de afloop van een wrede mythologische voorstelling

De beroemdste christen die hier waarschijnlijk stierf was de apostel Petrus, die enige jaren daarvoor in Rome was komen wonen. Nadat hij gekruisigd en gestorven was, werd ook hij begraven naast het circus. Ondanks de verscheidene perioden van de Christenvervolgingen, werd zijn graf op deze plaats altijd vereerd door het groeiende aantal Christenen. Zij kwamen als pelgrims naar het graf om te bidden. Velen wilden ook in de buurt van Petrus' graftombe begraven worden, zodat er in de loop der tijd een grote necropolis ontstond.

Nadat keizer Constantijn de Grote in 313 het edict van Milaan uitvaardigde, werd de Christelijke godsdienst gelegaliseerd. Constantijn liet hierna een grote basiliek bouwen ter ere van Petrus, dit was de eerste Sint-Pieterbasiliek. Het altaar van de basiliek werd recht boven zijn graf geplaatst. Op de mogelijke plaats van de kruisiging van Petrus, op de spina van het circus, werd een ronde kapel gebouwd.

Het Circus van Nero was toen al jaren buiten gebruik en was waarschijnlijk sterk in verval geraakt. Het werd grotendeels afgebroken. De noordelijke lange muur werd nog wel als fundering gebruikt voor de nieuwe basiliek. Deze lag iets meer naar het noorden dan het circus, maar lag wel parallel aan diens lengteas. De restanten van de Via Cornelia en de necropolis bevonden zich nu een aantal meter onder de basiliek.

De 40 meter hoge obelisk, die door Caligula in 37 uit Egypte is gehaald en als versiering op de spina was geplaatst, is tot 1586 op dezelfde plaats blijven staan.